काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको बेइजिङ भ्रमणले विश्व राजनीतिमा नयाँ शक्ति–सन्तुलनको संकेत दिएको छ । १३ मे २०२६ देखि सुरु भएको भ्रमणका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग भएको उच्चस्तरीय वार्ताले विश्व कूटनीतिमा नयाँ मोड ल्याएको विश्लेषण गरिएको छ ।

व्यापारिक तनाव, ताइवान विवाद र सुरक्षा प्रतिस्पर्धाबीच दुई महाशक्तिका नेताहरू एउटै मञ्चमा उभिनुलाई २१औँ शताब्दीको विश्व व्यवस्थाका लागि महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ । विश्लेषकहरूका अनुसार बेइजिङ संवादले “टकरावभन्दा संवाद” लाई प्राथमिकता दिने संकेत दिएको छ ।

भ्रमणको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिका र चीनबीच बनेको साझा धारणा मानिएको छ । विश्लेषणअनुसार चीनले आफ्नो आर्थिक र राजनीतिक प्रभाव प्रयोग गरेर मस्कोलाई वार्तामा ल्याउने तथा अमेरिकाले युक्रेनको सुरक्षा सम्बन्धी केही लचकता अपनाउने विषयमा छलफल भएको छ ।

यसले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन माथि युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक दबाब बढाएको बताइएको छ । चीन र अमेरिकाबीच बढ्दो समझदारीले मस्कोलाई रणनीतिक रूपमा नयाँ निर्णय लिन बाध्य पार्न सक्ने आकलन गरिएको छ ।

मध्यपूर्वको सन्दर्भमा पनि भ्रमणलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ । इजरायल र इरानबीच बढ्दो तनाव कम गर्न अमेरिका र चीनले कूटनीतिक पहल अगाडि बढाउने संकेत दिएका छन् । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहु माथि गाजा र लेबनानमा सैन्य गतिविधि सीमित गर्न दबाब बढ्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

त्यसैगरी, चीनले इरानसँगको आर्थिक सम्बन्ध प्रयोग गर्दै तेहरानलाई परमाणु कार्यक्रम र क्षेत्रीय गतिविधिमा संयमता अपनाउन प्रेरित गर्ने सहमति भएको दाबी गरिएको छ ।

एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा पनि बेइजिङ संवादलाई “रणनीतिक विराम” का रूपमा हेरिएको छ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उन लाई पुनः वार्ताको प्रक्रियामा ल्याउन चीनले प्रभाव प्रयोग गर्ने विषयमा छलफल भएको जनाइएको छ ।

ताइवान मुद्दामा अमेरिका र चीनबीच नयाँ “यथास्थिति” कायम गर्ने प्रयास देखिएको विश्लेषण गरिएको छ । अमेरिकाले ताइवानसँगको सम्बन्धलाई व्यापारिक र रणनीतिक सन्तुलनसँग जोडेर हेर्न थालेको तथा चीनले तत्काल सैन्य दबाब नबढाउने संकेत दिएको बताइएको छ ।

यस नयाँ समीकरणले दक्षिण एसियामा पनि प्रभाव पार्ने आकलन गरिएको छ । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको भारतले अमेरिका–चीन सम्बन्ध सुधारलाई अवसर र चुनौती दुवैका रूपमा हेरिरहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।

नेपालका लागि पनि अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्ध सुधार सकारात्मक अवसर बन्न सक्ने बताइएको छ । क्षेत्रीय तनाव कम हुँदा नेपालमा पूर्वाधार, जलविद्युत् र पर्यटन क्षेत्रमा वैदेशिक लगानी बढ्ने सम्भावना रहेको विश्लेषण गरिएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पको बेइजिङ भ्रमणले विश्व राजनीतिमा नयाँ कूटनीतिक अध्याय सुरु गरेको छ । युद्ध, व्यापारिक तनाव र सुरक्षा प्रतिस्पर्धाले प्रभावित विश्व व्यवस्थालाई स्थिरता दिने दिशामा यो भ्रमणलाई महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ ।